Grupa NVO i građanski aktivisti: Imenovanje Vukovića za člana Savjeta AMU potvrda nezavisnosti državnog medijskog regulatora

Više nevladinih organizacuja, građanske aktivistkinje i aktivisti pozdravili su odluku Skupštine Crne Gore od 31. decembra o imenovanju Dragoljuba Duška Vukovića, kandidata nevladinih organizacija iz oblasti medija, za člana Savjeta Agencije za audiovizuelne medijske usluge (AMU).

Ovo imenovanje, kako su saopštili, predstavlja važnu potvrdu nezavisnosti državnog regulatora u oblasti medija i primjer pobjede javnog interesa nad pokušajem političke kontrole.

Podsjećaju da je do ovog imenovanja došlo pošto je 18 mjeseci protraćeno u pokušajima političkih partija vladajuće većine da ne izaberu kandidata NVO koga ne mogu da kontrolišu.

- Savjet nezavisnog državnog organa kao što je AMU ubuduće ne smije biti predmet partijskih kalkulacija, već prihvaćen kao nezavisno regulatorno tijelo koje djeluje u interesu građana i zaštite slobode medija. Zakon o audiovizuelnim medijskim uslugama propisuje da je AMU nezavisni državni organ koji sprovodi svoje nadležnosti nepristrasno i stručno. Imenovanje članova Savjeta AMU, kao organa upravljanja, vrši Skupština, pored ostalog, na predlog NVO iz oblasti medija. NVO su blagovremeno predložile Vukovića, koji je ispunjavao sve uslove za imenovanje, uključujući i to da je partijski nezavisan i nepristrasan kandidat - navedeno je u saopštenju koje potpisuju grupa nevladinih organizacija i građanski aktivisti.

Podsjećaju da je prvi javni poziv Skupština je raspisala 10. decembra 2024, sa zakašnjenjem od šest mjeseci, i poništen je 24. januara 2025. zbog navodne „tehničke greške“, nakon što je NVO LGBT Forum Progres upozorio rukovodstvo Skupštine da formulacija poziva može dovesti do nezakonitog izbora i sudskog osporavanja, nakon čega je poziv povučen.

Drugi poziv, raspisan 30. januara 2025, izmijenjen je fokusiranjem na zakonsku odredbu koja omogućava da samo NVO iz oblasti medija predlože konkretnog člana Savjeta za koga je konkurs raspisan, ali je uprkos tome u aprilu nezakonito poništen od strane Administrativnog odbora, uz obrazloženje o navodno nejasnim formularima koje je isti Odbor prethodno usvojio.

Treći poziv je raspisan 13. maja 2025. Administrativni odbor je 10. jula utvrdio da je kandidatura Dragoljuba Duška Vukovića ispravna i podržana od devet ovlašćenih NVO, ali je 24. jula, mimo zakonske procedure, organizovao i tzv. konsultativno saslušanje.

Nakon toga, 30. jula, poslanici u Skupštini Crne Gore nijesu dali potrebnu podršku da Vuković bude imenovan, ostavši uzdržani, čime je postupak imenovanja članova Savjeta AMU po treći put vraćen na početak. Time su, smatraju u NVO sektoru i građanski aktivisti ignorisane i jasne poruke i upozorenja institucija Evropske unije.

- U tom kontekstu, poslanica vladajuće partije PES, Jelena Nedović, u jednom trenutku je i otvoreno sugerisala da u Savjetu AMU treba da bude predstavnik NVO sektora „po ukusu vlasti“, čime je dovela u pitanje integritet NVO i obesmislila zakonsko rješenje koje im daje pravo da samostalno kandiduju člana Savjeta - naglašeno je u saopštenju.

U oktobarskom Izvještaju o napretku Crne Gore, Evropska komisija je ukazala da Skupština još nije imenovala člana Savjeta Agencije za audiovizuelne medijske usluge, čime su probijeni zakonom propisani rokovi, dok su postupci imenovanja u dva navrata poništavani. Prema ocjeni Komisije, takva situacija je onemogućila punu primjenu važećeg zakonskog okvira i nametnula potrebu za hitnim imenovanjem preostalih članova Savjeta AMU.

Iz Brisela se, upozoravaju NVO i građanski aktivisti, kontinuirano poručivalo da Agencija za audiovizuelne medijske usluge mora funkcionisati profesionalno i biti nezavisna od partijskog uticaja.

- Dodatno, zajednički konsultativni odbor civilnog društva između Evropske unije i Crne Gore na 21. sastanku odžanom u Briselu 16. decembra 2025. pozvao je crnogorski parlament da imenuje – bez odlaganja i neprimjerenog političkog uticaja i miješanja – članove Savjeta AMU, poštujuci nedavno usvojene medijske zakone kojima se predviđa stvaranje nezavisnog medijskog regulatora - naglašeno je u saopštenju.

Nakon kontinuiranog pritiska nevladinih organizacija i jasnih upozorenja institucija Evropske unije, u Skupštini je zakazano novo glasanje. Izbor Duška Vukovića konačno je potvrđen 31. decembra 2025, uz kašnjenje od oko 18 mjeseci u odnosu na zakonski rok, odnosno godinu dana od raspisivanja prvog javnog poziva, dok je Savjet AMU u međuvremenu djelovao neregularno, sa tri od propisanih pet članova, sa znatno umanjenom efikasnošću i nezavisnošću.

- U okolnostima u kojima političke partije na vlasti otvoreno teže da kontrolišu državne institucije koje u pravnom poretku Crne Gore moraju ostati nezavisne, izbor Vukovića ima posebnu težinu. Njegova stručnost, integritet i politička nepristrasnost ključni su za rad Savjeta AMU i zaštitu javnog interesa, zbog čega ovaj izbor predstavlja pozitivan signal u svjetlu upozorenja Evropske komisije - istaknuto je u saopštenju.

Očekuju da predstojeći postupci izbora članova Savjeta AMU i Savjeta RTCG budu primjer poštovanja vladavine prava i nezavisnosti regulatornih agencija i javnog servisa na putu ka Evropskoj uniji.

Potpisnici saopštenja:

Akcija za ljudska prava (HRA)

Asocijacija Spektra

Centar za demokratiju i ljudska prava (CEDEM)

Centar za građanske slobode (CEGAS)

Centar za monitoring i istraživanje (CeMI)

Centar za razvoj nevladinih organizacija (CRNVO)

Centar za zensko i mirovno obrazovanje ANIMA

Centar za romske inicijative (CRI)

Centar za ženska prava (CŽP)

Crnogorski ženski lobi (CŽL)

Crnogorski komitet pravnika za zaštitu ljudskih prava i sloboda (CKM)

Crnogorska LGBTIQ asocijacija Kvir Montenegro

Crnogorsko filološko društvo

ERA – Savez za jednaka prava LGBTI osoba na Zapadnom Balkanu i u Turskoj

Ipso Facto

Juventas

Opštinsko udruženje multiple skleroze Bijelo Polje

Otvoreni Centar “Bona Fide” – Pljevlja

Prima

Sindikat medija Crne Gore

Sigurna ženska kuća (SŽK)

Udruženje mladih sa hendikepom Crne Gore (UMHCG)

Udruženje “Štrpci – Protiv zaborava”

Paula Petričević, građanska aktivistkinja

Milena Bešić, građanska aktivistkinja

Milica Kankaraš Berber, umjetnica i aktivistkinja

Nikola Vukčević, reditelj i nekadašnji član Savjeta RTVCG