83 odsto Podgoričana traži cjelodnevnu pješačku zonu u Ulici slobode

Više od 80 odsto građana Podgorice želi da Ulica slobode bude pješačka zona tokom cijelog dana, pokazuju rezultati godišnjeg istraživanja „Stavovi građana Podgorice o uslovima za pješačenje i upotrebu bicikla“, koje je krajem prošle godine sprovela NVO Biciklo.me.

Istraživanje je realizovano tokom oktobra i novembra na reprezentativnom uzorku od 701 ispitanika iz svih djelova glavnog grada. Čak 83 odsto anketiranih podržava ideju da Ulica slobode, u samom centru Podgorice, bude u potpunosti namijenjena pješačkom saobraćaju. Taj procenat gotovo je identičan rezultatu iz 2024. godine, kada je oko 84 odsto građana izrazilo saglasnost sa ovim prijedlogom.

Ulica slobode trenutno je otvorena za motorni saobraćaj od 5 do 17 časova, dok je nakon toga pješačka zona. Ipak, uprkos zabrani, dio vozača krši propise i koristi ulicu i poslije 17 časova, zbog čega se, kako navode ispitanici, mnogi građani ne osjećaju bezbjedno i glavnu gradsku ulicu koriste znatno rjeđe nego ranije.

Automobili i nepropisno parkiranje najveći problemi

Prema rezultatima istraživanja, dva ključna saobraćajna problema u Podgorici su prekomjerna upotreba automobila (39 odsto) i nepropisno parkiranje (33 odsto). Među korisnicima bicikla, problem prekomjerne upotrebe automobila još je izraženiji – tako smatra 46 odsto ispitanika iz ove grupe.

Polovina anketiranih (50 odsto) ističe da je rješavanje problema nepropisnog parkiranja na trotoarima i drugim pješačkim površinama ključni preduslov za unapređenje uslova pješačenja. Dodatnih 18,5 odsto ispitanika koji se najčešće kreću pješke smatra da je unapređenje javnog linijskog prevoza prioritet, dok 11 odsto naglašava potrebu izgradnje novih trotoara i pješačkih staza u prigradskim naseljima.

Čak 82 odsto građana ocjenjuje da postojeći trotoari i pješačke površine nijesu prilagođeni osobama sa invaliditetom i roditeljima sa dječjim kolicima.

Pješaci i biciklisti se ne osjećaju bezbjedno

Devet od deset anketiranih korisnika bicikla smatra da ih vozači automobila ne doživljavaju kao ravnopravne učesnike u saobraćaju. Slično mišljenje dijeli i 80 odsto građana koji preferiraju pješačenje.

Kada je riječ o bezbjednosti, 74 odsto pješaka navodi da se ne osjeća sigurno prilikom prelaska ulice, što je gotovo identičan rezultat kao i prethodne godine. Istovremeno, oko 70 odsto biciklista u manjoj ili većoj mjeri ne osjeća se bezbjedno na podgoričkim ulicama.

Da zeleno svjetlo na semaforima traje prekratko za bezbjedan prelazak smatra 77 odsto ispitanika, dok 88 odsto korisnika bicikla ocjenjuje da vozači automobila ne prilagođavaju brzinu kretanja biciklistima.

Kao prioritetne mjere za unapređenje bezbjednosti, biciklisti najčešće navode poboljšanje uslova za bezbjedno kretanje gradskim ulicama (31 odsto) i izgradnju biciklističkih staza u naseljima van centra grada (25 odsto). Čak 80 odsto ispitanih biciklista smatra da postojeće staze nijesu adekvatno održavane, 84 odsto da ih nema dovoljno, a 65 odsto da njihov kvalitet nije zadovoljavajući.

Podrška „zoni 30“ i biciklu kao praktičnijem prevozu

Istraživanje pokazuje i da gotovo 90 odsto građana smatra da je prevoz biciklom u Podgorici u manjoj ili većoj mjeri praktičniji od prevoza automobilom, što predstavlja rast u odnosu na 2024. godinu, kada je takvo mišljenje dijelilo 83 odsto ispitanika.

Više od 80 odsto pješaka i 85 odsto biciklista smatra da donosioci odluka i projektanti u praksi daju prioritet automobilima, čineći taj vid transporta jednostavnijim i pogodnijim od pješačenja i vožnje bicikla.

Takođe, oko 82 odsto građana podržava uvođenje ograničenja brzine na 30 kilometara na sat u ulicama u kojima žive. Ovakva mjera već je standard u brojnim evropskim gradovima, poput Valensije, Helsinkija, Graca i Bolonje, gdje takozvane zone 30 doprinose većoj bezbjednosti saobraćaja i kvalitetu života.